Ustawa o dokumentach publicznych – co się zmienia i czy rzeczywiście zakazano kserowania dowodów osobistych?

Z dniem 12 lipca 2019 w życie weszła Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz.U. 2019 poz. 53) („Ustawa”)

Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy (druk Sejmowy nr. 2153), celem ustawy jest stworzenie skutecznego systemu bezpieczeństwa dokumentów publicznych obejmującego:

  • ustalenie hierarchii dokumentów publicznych w zależności od ich znaczenia dla bezpieczeństwa państwa i przypisanie tym dokumentom wymaganych minimalnych zabezpieczeń,
  • ustanowienie ministra właściwego do spraw wewnętrznych jako odpowiedzialnego za kształtowanie polityki bezpieczeństwa dokumentów publicznych i zapewnienie funkcjonowania systemu bezpieczeństwa dokumentów publicznych,
  • stworzenie procedury opracowywania wzorów dokumentów publicznych,
  • określenie wymogów dla wytwórców dokumentów publicznych,
  • określenie obowiązków organów emitujących dokumenty publiczne i obowiązków funkcjonariuszy publicznych w zakresie weryfikacji autentyczności dokumentów,
  • utworzenie Rejestru Dokumentów Publicznych,
  • określenie zasad przechowywania dokumentów publicznych.

Jedną z istotniejszych kwestii wprowadzonych ustawą jest przepis karny, który zakazuje wytwarzania, oferowania, zbywania lub przechowywania w celu zbycia repliki dokumentu publicznego, przewidując sankcję grzywny, kary ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch.

Powyższa regulacja jest odpowiedzią na „lukę” w przepisie art. 270 §1 Kodeksu karnego, który co prawda penalizuje podrabianie dokumentów lecz wyłącznie do celów użycia jako autentyczny. Umożliwiało to wytwarzanie i sprzedaż tzw. „dokumentów kolekcjonerskich” – w formie m. in. dowodów osobistych – a szczególnie popularnym procederem jest produkcja oraz sprzedaż w Internecie – pod pretekstem ich kolekcjonerskiego charakteru – „hologramów” na legitymacje studenckie oraz ich naklejanie przez osoby posiadające legitymację w celu korzystania ze zniżek pomimo utraty statusu studenta.

Podczas gdy korzystanie z takich „kolekcjonerskich” dokumentów dotychczas wiązało się z sankcją do 5 lat pozbawienia wolności, wynikającą z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, sprzedawanie i produkcja pozostawały zupełnie legalne.

Zgodnie z przepisami repliką dokumentu publicznego jest „odwzorowanie lub kopia wielkości od 75 proc. do 120 proc. oryginału o cechach autentyczności, z wyłączeniem kserokopii lub wydruku komputerowego dokumentu publicznego wykonanego dla celów urzędowych, służbowych lub zawodowych określonych na podstawie odrębnych przepisów lub na użytek osoby, której dane dotyczą”.

Z powyższej definicji repliki dokumentu wynika, że chodzi o odwzorowanie lub kopię oryginału o cechach autentyczności dokumentu publicznego. W nowej ustawie chodzi więc o zakaz wytwarzania i obrotu kopiami dokumentów łudząco podobnymi do oryginalnych i legalnych („fałszywek”, „podróbek”). Ustawa o dokumentach publicznych reguluje kwestie związane z dokumentami, jako takimi, chroniąc je oraz ich posiadaczy, przed wytwarzaniem fałszywych dokumentów, które są łudząco podobne do dokumentów oryginalnych, więc mogą posłużyć do popełnienia przestępstwa

W związku ze zbliżającym się terminem wejścia w życie omawianej Ustawy podniosły się głosy, iż dyspozycja nowowprowadzanego przepisu karnego obejmuje wykonywanie kserokopii dokumentu w celu potwierdzenia tożsamości przez przedsiębiorców (np. wypożyczalnie), co miałoby wynikać z definicji repliki. W wyniku takiej interpretacji, Internet obiegły nagłówki z informacją o grożącej karze 2 lat pozbawienia wolności za ksero dowodu. Informacje te zostały zdementowane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, które w stanowisku dla m. in. Dziennika „Rzeczpospolita” jednoznacznie stwierdziło, iż wykonywanie czarno-białej kserokopii dokumentu nie podlega sankcji określonej w nowym przepisie.

Stanowisko organu jednoznacznie rozwiewa wątpliwości interpretacyjne wynikające z definicji „repliki dokumentu publicznego” – taka sama interpretacja zawarta została w uzasadnieniu do projektu Ustawy (Druk 2153): Definicja „repliki dokumentu publicznego” zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 6 projektu jednoznacznie wskazuje, że za replikę nie uznaje się tego rodzaju kserokopii czy wydruków.

Nowa ustawa wprowadza ponadto Rejestr Dokumentów Publicznych, który zawierać będzie m.in. wzory graficzne dokumentów oraz opis zabezpieczeń. W tym zakresie rejestr będzie powszechny i każdy zainteresowany będzie mógł samodzielnie skorzystać z zawartych tam informacji w celu weryfikacji autentyczności dokumentu.

Rejestr ten będzie prowadzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w systemie teleinformatycznym.

Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Wspólnicy Sp. K.
Kancelaria zastrzega, że niniejsza informacja zawiera jedynie ogólny zarys poruszonych w niej zagadnień. Informacja nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej, ani też analizy konkretnego stanu faktycznego. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości z Państwa strony, serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*