Kto może być członkiem zarządu w spółkach kapitałowych?

Kodeks spółek handlowych (dalej: „KSH”) dokładnie precyzuje kto może pełnić funkcję członka zarządu w spółkach kapitałowych. Szczególne wymagania personalne wobec osób mających w przyszłości pełnić funkcje członków zarządu, a także członków rad nadzorczych, komisji rewizyjnych albo likwidatorów określa art. 18 KSH.

DSC_2605Zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu

Zgodnie z art. 18 § 1 KSH członkiem zarządu może być osoba fizyczna mającą pełną zdolność do czynności prawnych. Przepisy kodeksu cywilnego wskazują, iż pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności, czyli z chwilą ukończenia 18 lat albo zawarcia małżeństwa przez małoletniego. Nieważne będzie zatem powołanie w skład zarządu osoby niepełnoletniej albo częściowo lub całkowicie ubezwłasnowolnionej.

Wpływ karalności na możliwość pełnienia funkcji członka zarządu

Kolejną przesłanką dopuszczalności pełnienia funkcji członka zarządu jest niekaralność za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 KSH, zgodnie z którym członkiem zarządu nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem z przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII kodeksu karnego oraz w art. 587, 590 i 591 KSH. A zatem możliwość pełnienia funkcji członka zarządu eliminuje skazanie prawomocnym wyrokiem za następujące przestępstwa:

  • przestępstwa popełnione przeciwko ochronie informacji, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
  • ogłaszanie nieprawdziwych danych (np. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, w publikatorze wskazanym w umowie spółki albo statucie, na stronie internetowej spółki, w formie raportu bieżącego albo okresowego spółki publicznej) albo przedstawianie ich organom spółki, władzom państwowym lub osobie powołanej do rewizji,
  • wystawienie fałszywych zaświadczeń o złożeniu dokumentu akcji uprawniającej do głosowania lub o prawie uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki publicznej czy użyczanie innej osobie dokumentu akcji nieuprawniającej do głosowania, a także przekazywanie lub udostępnianie fałszywego wykazu akcjonariuszy uprawnionych do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki publicznej,
  • posługiwanie się fałszywym zaświadczeniem o złożeniu dokumentu akcji, fałszywym zaświadczeniem o prawie uczestnictwa w walnym zgromadzeniu spółki publicznej lub fałszywymi instrukcjami do głosowania na walnym zgromadzeniu spółki publicznej, a także posługiwanie się cudzym dokumentem akcji bez zgody właściciela lub cudzym dokumentem akcji nieuprawniającej do głosowania.

Zakaz pełnienia funkcji członka zarządu ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednak nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary. Przepisy KSH przewidują również możliwość skrócenia okresu trwania przedmiotowego zakazu, bowiem w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku skazany może złożyć wniosek do sądu, który wydał wyrok, o zwolnienie go z zakazu pełnienia funkcji w spółce handlowej lub o skrócenie czasu obowiązywania zakazu. Nie dotyczy to jednak przestępstw popełnionych umyślnie.

W przypadku gdy prawomocne skazanie następuje w trakcie sprawowania mandatu przez określoną osobę, stanowi to przyczynę automatycznego wygaśnięcia mandatu członka zarządu spółki (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 10 stycznia 2008 r., IV CSK 356/07).

Weryfikacja osób podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego w systemie Krajowego Rejestru Karnego

Przed dokonaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców sąd rejestrowy automatycznie, wykorzystując system teleinformatyczny, kieruje do Krajowego Rejestru Karnego zapytanie dotyczące ewentualnej karalności osób podlegających wpisowi do rejestru w zakresie istotnym z punktu widzenia przepisów KSH, o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o SKOK.

Ponadto, Krajowy Rejestr Karny na bieżąco przekazuje do systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Sądowego dane o osobach prawomocnie skazanych za jedno z wyżej wymienionych przestępstw w celu ustalenia, czy osoby te nie są już wpisane do rejestru pomimo braku zdolności do pełnienia powierzonej jej funkcji.

Na podstawie tych informacji sądy rejestrowe podejmują dalsze odpowiednie działania, które mogą skutkować odmową wpisu członka zarządu do KRS lub wykreśleniem danej osoby z KRS.

Pozdrawiamy, Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Wspólnicy

Kancelaria zastrzega, że niniejszy artykuł zawiera jedynie ogólny zarys poruszonych w nim zagadnień. Artykuł nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej, ani też analizy konkretnego stanu faktycznego. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości z Państwa strony, serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*