Kto odbiera oświadczenie o rezygnacji od członka zarządu?

Zgodnie z art. 202 § 4 oraz art. 369 § 5 kodeksu spółek handlowych (dalej: „KSH”), mandat członka zarządu spółki kapitałowej wygasa m.in. wskutek rezygnacji.

zdj2O ile kwestia prawa członka zarządu do rezygnacji z pełnionej w spółce funkcji nie budzi wątpliwości, o tyle w orzecznictwie i nauce prawa istniały dotąd rozbieżności co do tego, komu oświadczenie o rezygnacji powinno zostać złożone. 

Niekiedy kompetencję do odbioru rezygnacji przypisywano organowi, który zarząd powołał (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 maja 2010 r. III CSK 176/09, Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 10 września 2013 r. III AUA 1478/12, i SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 sierpnia 2014 r. I ACa 895/13). Według innego stanowiska, rezygnacja z funkcji członka zarządu powinna być składana na ręce rady nadzorczej lub pełnomocnika powołanemu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zgodnie z art. 210 § 1 KSH, a w spółce akcyjnej zgodnie art. 379 § 1 KSH (tak: SN w wyroku z dnia 19 sierpnia 2004 r. V CK 600/03, w wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. II CSK 301/09, w wyroku z dnia 3 listopada 2010 r., V CSK 129/10 i z dnia 11 lipca 2014 r., III CZP 36/14). Wreszcie, pojawiały się koncepcje składania rezygnacji do wspólników/akcjonariuszy spółki.

Aby rozstrzygnąć tę dość istotną z punktu widzenia praktyki kwestię, Sąd Najwyższy w dniu 31 marca 2016 r. podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów Izby Cywilnej (III CZP 89/15), w której jednoznacznie stwierdził, że: oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 KSH – spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 KSH”.

Oznacza to, że zdaniem Sądu Najwyższego, uprawnienie do odbioru rezygnacji przysługuje każdemu członkowi zarządu i prokurentowi spółki (art. 205 § 2, art. 373 § 2 KSH).

Wyjątek od powyższej zasady to rezygnacja jedynego członka zarządu, który jest jednocześnie jedynym wspólnikiem/akcjonariuszem spółki albo w przypadku spółki kapitałowej, w której udziały/akcje należą wyłącznie do wspólnika/akcjonariusza i samej spółki. W takim przypadku oświadczenie należy złożyć w formie aktu notarialnego. Notariusz zawiadamia o złożonej rezygnacji sąd rejestrowy.

W uzasadnieniu do ww. uchwały SN wskazał, że wobec tego, że spółkę kapitałową co do zasady reprezentuje zarząd zarówno w zakresie dotyczącym składania przez nią oświadczeń woli, czyli reprezentacji czynnej, jak i w zakresie dotyczącym składania jej oświadczeń woli, czyli reprezentacji biernej, to zgodnie z tą zasadą organ ten powinien reprezentować spółkę również przy składaniu jej przez członka zarządu oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji – przy zastosowaniu dotyczących reprezentacji biernej art. 205 § 2 i art. 373 § 2 KSH.

SN odpowiedział też na pytanie, co w sytuacji, gdy rezygnację składa członek zarządu jednoosobowego lub ostatni członek zarządu wieloosobowego albo składają ją jednocześnie wszyscy członkowie zarządu wieloosobowego, a w spółce brak prokurenta. W uzasadnieniu do uchwały SN stwierdził, że pisemne oświadczenie o rezygnacji lub wyrażone w postaci elektronicznej powinno być w tym przypadku przekazane spółce pod jej adresem (adresem zarządu, adresem do doręczeń), w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, w szczególności zmierzających do obsady zwolnionego miejsca w zarządzie.

Jakkolwiek omawianą uchwałę SN należy ocenić pozytywnie – jako rozstrzygającą istniejące dotychczas wątpliwości, to trzeba podkreślić, że Sąd nie nadał uchwale mocy zasady prawnej, a zatem nie można wykluczyć odmiennych orzeczeń w tym zakresie w przyszłości.

Pozdrawiamy, Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Wspólnicy

Kancelaria zastrzega, że niniejszy artykuł zawiera jedynie ogólny zarys poruszonych w nim zagadnień. Artykuł nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej, ani też analizy konkretnego stanu faktycznego. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości z Państwa strony, serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie publikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *

*